Trương Nghệ Mưu đưa AI vào tham vọng chinh phục “Tam thể”
Đạo diễn Trương Nghệ Mưu mới đây tiết lộ thêm nhiều thông tin đáng chú ý về dự án điện ảnh chuyển thể từ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng nổi tiếng Tam thể của nhà văn Lưu Từ Hân. Sau nhiều năm âm thầm phát triển, bộ phim vẫn đang trong quá trình hoàn thiện kịch bản. Đặc biệt, nhà làm phim kỳ cựu cho biết ông đã thành lập một nhóm chuyên nghiên cứu AI, với kỳ vọng công nghệ này có thể mở ra những hướng sáng tạo mới cho một trong những dự án khó nhất sự nghiệp.

Thông tin được Trương Nghệ Mưu chia sẻ tại Liên hoan phim Busan 2026, nơi ông đảm nhận vai trò Chủ tịch ban giám khảo hạng mục tranh giải chính. Sự xuất hiện của đạo diễn tại sự kiện điện ảnh lớn của châu Á cũng thu hút sự quan tâm khi ông lần đầu cập nhật tương đối chi tiết về quá trình thực hiện Tam thể sau một thời gian dài gần như giữ kín thông tin.
Theo The Hollywood Reporter, Trương Nghệ Mưu cho biết việc chuyển thể tác phẩm của Lưu Từ Hân lên màn ảnh rộng là một thử thách đặc biệt phức tạp. Ngay từ khi bắt tay vào dự án, ông đã xác định đây không phải một bộ phim khoa học viễn tưởng thông thường mà là tác phẩm đòi hỏi sự cân bằng giữa tư tưởng, câu chuyện, công nghệ và kỳ vọng rất lớn từ cộng đồng độc giả.

Sáu năm dành cho một kịch bản khó
Tam thể được xem là một trong những tiểu thuyết khoa học viễn tưởng có sức ảnh hưởng lớn nhất của Trung Quốc. Tác phẩm không chỉ xây dựng một câu chuyện về sự tiếp xúc giữa con người và nền văn minh ngoài Trái đất mà còn đặt ra hàng loạt vấn đề liên quan đến khoa học, lịch sử, triết học và tương lai của nhân loại.
Xem Thêm >> Tình yêu tuổi đôi mươi của Mono
Chính sự đồ sộ và phức tạp này khiến việc chuyển thể thành phim trở thành bài toán khó đối với bất kỳ đạo diễn nào. Trương Nghệ Mưu thừa nhận ông đã dành khoảng sáu năm cho quá trình phát triển và chỉnh sửa kịch bản.
Tại Busan, đạo diễn chia sẻ rằng Tam thể là một tác phẩm khoa học viễn tưởng xuất sắc nhưng cực kỳ khó đưa lên màn ảnh. Vì vậy, ê kíp đã dành nhiều năm để tìm cách xây dựng một phiên bản điện ảnh vừa giữ được tinh thần nguyên tác, vừa có khả năng tiếp cận khán giả đại chúng.
Dự án lần đầu được Trương Nghệ Mưu công bố tại Liên hoan phim Thượng Hải năm 2024. Kể từ thời điểm đó, thông tin liên quan đến bộ phim khá hạn chế. Việc đạo diễn tiếp tục nhắc đến dự án tại Busan cho thấy bộ phim vẫn đang được triển khai, dù chưa xác định thời điểm chính thức bấm máy hay ra mắt.
Một trong những điểm đáng chú ý là Trương Nghệ Mưu không lựa chọn cách chuyển thể nguyên tác một cách máy móc. Ông cho biết phiên bản điện ảnh sẽ không nhất thiết đi theo cấu trúc chương hồi của tiểu thuyết và cũng không chia thành ba phần tương ứng với bộ ba tác phẩm.
Thậm chí, câu chuyện trên màn ảnh có thể không bắt đầu từ phần đầu tiên của nguyên tác.
Đây được xem là một quyết định táo bạo, bởi Tam thể vốn sở hữu lượng độc giả đông đảo và có cộng đồng người hâm mộ đặc biệt quan tâm đến cách câu chuyện được chuyển thể. Bất kỳ thay đổi nào so với nguyên tác đều có thể tạo ra những tranh luận trái chiều.

Thu thập 400.000 bình luận của người hâm mộ
Để giảm bớt khoảng cách giữa ý tưởng của nhà làm phim và kỳ vọng của khán giả, Trương Nghệ Mưu đã lựa chọn một cách tiếp cận khá đặc biệt.
Ngay khi nhận lời đạo diễn dự án, ông yêu cầu công ty thu thập khoảng 400.000 bình luận trực tuyến của người hâm mộ liên quan đến Tam thể. Những ý kiến này được sử dụng như một nguồn dữ liệu để ê kíp tìm hiểu khán giả mong muốn điều gì ở phiên bản điện ảnh.
Theo Trương Nghệ Mưu, ông hiểu rằng người hâm mộ có rất nhiều kỳ vọng, đồng thời cũng tồn tại không ít lo lắng về việc một tác phẩm phức tạp như Tam thể sẽ bị thay đổi như thế nào khi bước lên màn ảnh rộng.
Thay vì phớt lờ những phản ứng đó, đạo diễn muốn nghiên cứu chúng một cách nghiêm túc. Đây cũng là một dấu hiệu cho thấy cách làm phim truyền thống đang có sự thay đổi khi dữ liệu từ cộng đồng khán giả ngày càng được xem như một yếu tố hỗ trợ quá trình sáng tạo.
Tuy nhiên, việc tham khảo hàng trăm nghìn bình luận không đồng nghĩa bộ phim sẽ được xây dựng hoàn toàn theo ý kiến số đông. Với một nhà làm phim có phong cách riêng như Trương Nghệ Mưu, dữ liệu từ khán giả nhiều khả năng đóng vai trò tham khảo, giúp ông nhận diện những vấn đề mà người hâm mộ quan tâm nhất trước khi đưa ra lựa chọn nghệ thuật cuối cùng.
Thành lập nhóm AI để tìm hướng đi mới
Điểm gây chú ý nhất trong chia sẻ mới của Trương Nghệ Mưu là việc ông quyết định đưa trí tuệ nhân tạo vào quá trình phát triển dự án.
Theo Sohu, đạo diễn mô tả việc chuyển thể Tam thể là nhiệm vụ có độ khó ở mức “cấp địa ngục”. Chính vì vậy, ông đã thành lập một “nhóm AI” nhằm nghiên cứu những công nghệ và quan niệm mới, qua đó tìm kiếm thêm khả năng cho quá trình sáng tạo điện ảnh.
Trương Nghệ Mưu không cho biết cụ thể AI sẽ được sử dụng ở công đoạn nào hay có trực tiếp tham gia vào quá trình tạo hình ảnh, xây dựng nhân vật hoặc kỹ xảo hay không. Tuy nhiên, việc một đạo diễn thuộc thế hệ gắn liền với điện ảnh truyền thống chủ động nghiên cứu AI cho thấy công nghệ đang ngày càng trở thành một phần đáng chú ý trong quá trình sản xuất phim.
Với Tam thể, yếu tố công nghệ càng trở nên quan trọng bởi nguyên tác chứa nhiều ý tưởng khoa học và hình ảnh có quy mô vượt xa bối cảnh đời thường. Việc mô tả các nền văn minh ngoài Trái đất, những hiện tượng vật lý đặc biệt hay những viễn cảnh liên quan đến tương lai nhân loại đều đặt ra yêu cầu rất cao đối với kỹ xảo và ngôn ngữ hình ảnh.
Trong bối cảnh đó, AI có thể được kỳ vọng hỗ trợ ê kíp mở rộng cách hình dung và phát triển ý tưởng. Tuy nhiên, ít nhất ở thời điểm hiện tại, Trương Nghệ Mưu chưa tuyên bố AI sẽ thay thế các khâu sáng tạo truyền thống. Ngược lại, cách ông mô tả cho thấy công nghệ đang được xem như một công cụ nghiên cứu và mở rộng khả năng sáng tạo.

Không liên quan đến phiên bản của Netflix
Dự án điện ảnh của Trương Nghệ Mưu cũng cần được phân biệt với 3 Body Problem, loạt phim tiếng Anh do Netflix thực hiện và ra mắt năm 2024.
Series này được phát triển bởi David Benioff, D.B. Weiss và Alexander Woo, những người từng đứng sau thành công của Game of Thrones. Tác phẩm cũng được chuyển thể từ bộ tiểu thuyết Tam thể của Lưu Từ Hân nhưng có hướng tiếp cận và định dạng khác biệt.
Trong khi phiên bản Netflix được phát triển dưới dạng series truyền hình nhiều tập, Trương Nghệ Mưu hướng đến một tác phẩm điện ảnh độc lập. Đáng chú ý hơn, ông không có ý định đơn giản hóa bộ tiểu thuyết thành một phiên bản điện ảnh bám sát từng chương, mà muốn tìm một cấu trúc mới phù hợp với thời lượng và ngôn ngữ của màn ảnh rộng.
Điều này đồng nghĩa Trương Nghệ Mưu phải giải quyết một bài toán khó: làm sao cô đọng một thế giới truyện đồ sộ mà không đánh mất chiều sâu tư tưởng vốn tạo nên sức hấp dẫn của Tam thể.
Bom tấn vẫn chưa có ngày ra mắt
Dù đã phát triển trong khoảng sáu năm, Tam thể của Trương Nghệ Mưu vẫn chưa có lịch phát hành cụ thể. Đạo diễn cũng chưa tiết lộ thời điểm chính thức kết thúc quá trình hoàn thiện kịch bản.
Việc kéo dài thời gian phát triển cho thấy ê kíp đang thận trọng với dự án. Với một tác phẩm có lượng người hâm mộ lớn, quy mô câu chuyện đặc biệt và kỳ vọng cao, mỗi quyết định về kịch bản, hình ảnh hay cấu trúc kể chuyện đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến phản ứng của khán giả.

Ở tuổi nghề dày dạn và sau nhiều tác phẩm thuộc nhiều thể loại khác nhau, Trương Nghệ Mưu đang đứng trước một thử thách khá khác biệt: đưa một trong những biểu tượng của văn học khoa học viễn tưởng Trung Quốc lên màn ảnh rộng bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại.
Việc ông kết hợp dữ liệu từ hàng trăm nghìn bình luận của người hâm mộ với nghiên cứu về AI cho thấy Tam thể có thể trở thành một thử nghiệm đáng chú ý về cách điện ảnh truyền thống tiếp cận công nghệ mới.
Dẫu vậy, AI chỉ là một phần trong bài toán. Yếu tố quyết định cuối cùng vẫn nằm ở câu chuyện, cách kể và khả năng chuyển hóa thế giới tưởng tượng của Lưu Từ Hân thành những hình ảnh đủ sức thuyết phục khán giả.
Sau sáu năm chuẩn bị, Tam thể vẫn đang trên hành trình hoàn thiện. Và với những chia sẻ mới từ Trương Nghệ Mưu, sự chờ đợi dành cho bộ phim không chỉ nằm ở câu hỏi khi nào tác phẩm ra mắt, mà còn ở việc đạo diễn sẽ tạo ra một diện mạo như thế nào cho “bom tấn” khoa học viễn tưởng được kỳ vọng này.