Busan 2026 nâng tầm vị thế, mở thêm “cánh cửa Oscar” cho điện ảnh châu Á
Từ một sự kiện điện ảnh được biết đến như điểm hẹn quan trọng của các nhà làm phim châu Á, Liên hoan phim Quốc tế Busan (BIFF) năm 2026 bước vào một giai đoạn mới khi chính thức được xếp vào nhóm liên hoan phim “hạng A”. Không chỉ sở hữu chương trình quy mô lớn với hàng trăm tác phẩm đến từ nhiều quốc gia, Busan còn tạo dấu mốc đặc biệt khi giải thưởng cao nhất của cuộc thi chính thức có thể trở thành một trong những con đường để tác phẩm chiến thắng hướng tới vòng tuyển chọn Oscar ở hạng mục Phim quốc tế.
Diễn ra từ ngày 6 đến 15/10, BIFF lần thứ 31 biến thành phố cảng Busan thành điểm hội tụ của điện ảnh quốc tế. Trong 10 ngày, hàng trăm bộ phim, các nhà làm phim, diễn viên, nhà sản xuất và giới chuyên môn sẽ cùng xuất hiện tại một trong những sự kiện điện ảnh lớn nhất châu Á.
Một chương mới trong lịch sử BIFF
Năm 2026 có thể xem là một trong những mùa giải quan trọng nhất của BIFF sau hơn ba thập niên hình thành và phát triển.
Theo chương trình được công bố, liên hoan giới thiệu 247 phim đến từ 59 quốc gia, trong đó có 95 tác phẩm công chiếu thế giới và 10 phim ra mắt quốc tế. Nếu tính cả các chương trình mở rộng như Community BIFF, tổng số phim được trình chiếu trong toàn bộ hệ thống lên tới 316 tác phẩm.
Xem Thêm >> Tuyển thủ bóng rổ Việt Nam được chọn dự giải nữ bóng rổ nhà nghề Mỹ

Quy mô này đưa BIFF trở lại một trong những mùa giải có số lượng phim chính thức cao nhất kể từ năm 2019. Hàng loạt địa điểm tại Busan được huy động để phục vụ các hoạt động chiếu phim, giao lưu và sự kiện chuyên ngành. Trung tâm Điện ảnh Busan tiếp tục là địa điểm trọng tâm, bên cạnh hệ thống 31 phòng chiếu thuộc 8 cụm rạp và địa điểm khác nhau.
Việc điều chỉnh lịch trình cũng cho thấy nỗ lực mở rộng khả năng tiếp cận của khán giả. Liên hoan bắt đầu từ thứ Ba, ngày 6/10, thay vì lịch khai mạc quen thuộc vào giữa tuần. Trong những ngày cao điểm, số suất chiếu mỗi ngày được tăng lên nhằm tạo thêm cơ hội cho khán giả thưởng thức các tác phẩm quốc tế.

Bộ phim được lựa chọn mở màn là The Table: Day and Night của đạo diễn Kim Jong Kwan. Tác phẩm tiếp tục khai thác thế mạnh của nhà làm phim trong việc kể những câu chuyện đời thường thông qua các cuộc gặp gỡ và đối thoại. Nội dung xoay quanh bốn cặp đôi, cùng những câu chuyện diễn ra tại một quán cà phê.
Việc lựa chọn bộ phim này cho đêm khai mạc cũng tạo sự liên kết với The Table, tác phẩm từng được Kim Jong Kwan thực hiện năm 2017.
Tuy nhiên, quy mô chương trình chưa phải yếu tố tạo nên dấu ấn lớn nhất của BIFF 2026. Thay đổi mang tính bước ngoặt nằm ở việc Busan được Liên đoàn Hiệp hội các nhà sản xuất phim quốc tế (FIAPF) công nhận là liên hoan phim “hạng A”.
Danh hiệu này đưa BIFF vào nhóm những sự kiện điện ảnh có vị thế đặc biệt trên bản đồ quốc tế, đồng thời củng cố vai trò của Busan như một cửa ngõ quan trọng để điện ảnh châu Á tiếp cận thị trường toàn cầu.
Giải thưởng Busan có thêm giá trị trên đường tới Oscar
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất liên quan trực tiếp đến giải thưởng cao nhất của cuộc thi chính thức.
Từ năm 2026, tác phẩm giành Busan Award – Best Film có thể đáp ứng điều kiện để được xem xét gửi tranh suất tại hạng mục Phim quốc tế của Oscar. Đây là bước tiến đáng kể đối với BIFF, bởi cơ chế tương tự chỉ được áp dụng với giải thưởng cao nhất của một số ít liên hoan phim trên thế giới.
Đáng chú ý, Busan trở thành liên hoan phim duy nhất tại châu Á nằm trong nhóm này.
Điều đó khiến cuộc cạnh tranh tại BIFF 2026 không còn đơn thuần là cuộc đua giành một chiếc cúp danh giá tại Hàn Quốc. Với các nhà làm phim châu Á, giải thưởng Busan giờ đây có thể mang thêm ý nghĩa như một bước đệm để tác phẩm tiến gần hơn tới mùa giải Oscar.
Đây cũng là sự thay đổi có thể tác động tới cách các nhà sản xuất lựa chọn chiến lược phát hành quốc tế. Một bộ phim được vinh danh tại Busan không chỉ có cơ hội tiếp cận giới chuyên môn, nhà phát hành hay khán giả quốc tế mà còn có thêm lợi thế trong hành trình tìm kiếm sự công nhận ở một trong những giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới.
Trương Nghệ Mưu dẫn dắt hội đồng giám khảo
Vị thế mới của BIFF càng được chú ý khi hội đồng giám khảo cuộc thi năm nay quy tụ nhiều tên tuổi của điện ảnh châu Á.
Đứng đầu hội đồng là đạo diễn Trung Quốc Trương Nghệ Mưu. Ông sẽ cùng sáu thành viên gồm đạo diễn Tất Cống, diễn viên Moon Choi, đạo diễn Ishikawa Kei, đạo diễn July Jung, nhà sản xuất Việt Nam Trần Thị Bích Ngọc và diễn viên Kazakhstan Samal Yeslyamova tham gia đánh giá các tác phẩm tranh giải.

Hội đồng sẽ trao các hạng mục chính gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc, Giải đặc biệt của Ban giám khảo, Nam và Nữ diễn viên xuất sắc cùng giải Đóng góp nghệ thuật. Tổng giá trị tiền thưởng dành cho các giải Busan Award là 110 triệu won.
Ở cuộc thi chính thức, 14 tác phẩm đến từ nhiều nền điện ảnh châu Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Iran, Uzbekistan và Indonesia.
Danh sách tranh giải cho thấy sự đa dạng về phong cách và ngôn ngữ điện ảnh. Đáng chú ý có Midday Meal của đạo diễn Iran Majid Majidi, Satoko Always của Shuichi Okita, To Be Ordinary của đạo diễn Đài Loan (Trung Quốc) Lee Yun Chan và Long Long Night của Youm Kyu Bock.
Sự xuất hiện của Long Long Night cũng đáng chú ý bởi đây là phim hoạt hình góp mặt trong cuộc thi chính thức. Lựa chọn này cho thấy BIFF đang có cách nhìn cởi mở hơn về khái niệm điện ảnh, không giới hạn sân chơi cạnh tranh vào phim người đóng truyền thống.
Dàn sao quốc tế hội tụ tại Busan
Nếu cuộc thi chính là nơi tìm kiếm những tiếng nói mới, chương trình Icons lại quy tụ nhiều đạo diễn nổi tiếng với các dự án mới nhất.
Năm nay, Icons có 35 tác phẩm, trong đó 15 phim từng tham dự hoặc tranh giải tại Cannes 2026. Danh sách có nhiều tên tuổi đáng chú ý của điện ảnh thế giới như Cristian Mungiu với Fjord, Andrey Zvyagintsev với Minotaur, Paweł Pawlikowski với Fatherland, Ryusuke Hamaguchi với All of a Sudden và Pedro Almodóvar với Bitter Christmas.
Điện ảnh Hàn Quốc cũng có một đại diện được quan tâm đặc biệt là Possible Love của đạo diễn Lee Chang Dong. Bộ phim được lựa chọn làm đại diện chính thức của Hàn Quốc tranh hạng mục Phim quốc tế tại Oscar 2027 và được giới thiệu trong chương trình Icons của BIFF.
Đạo diễn Lee Chang Dong sẽ có buổi giao lưu cùng các diễn viên Jeon Do Yeon, Sul Kyung Gu, Zo In Sung và Cho Yeo Jeong.
Không khí thảm đỏ Busan còn được khuấy động bởi sự xuất hiện của những nghệ sĩ quốc tế.

Dương Tử Quỳnh được trao danh hiệu Nhà làm phim châu Á của Năm. Đây cũng là lần đầu tiên nữ diễn viên Malaysia trở lại BIFF sau 15 năm. Chủ nhân tượng vàng Oscar với Everything Everywhere All at Once dự kiến xuất hiện tại lễ khai mạc.
Đạo diễn Mexico Alfonso Cuarón cũng lần đầu đặt chân tới Hàn Quốc. Tác giả của Gravity, Roma và Children of Men sẽ tham dự lễ khai mạc, thực hiện Master Class và giao lưu với khán giả sau suất chiếu IMAX Gravity.
BIFF đồng thời giới thiệu bộ phim Campeón Gabacho của Jonás Cuarón, con trai Alfonso Cuarón, tại khuôn khổ công chiếu châu Á.
Bên cạnh đó còn có Isabelle Huppert, Maggie Gyllenhaal cùng nhiều nghệ sĩ đến từ Hàn Quốc và các nền điện ảnh châu Á. Các hoạt động như Actors' House, Open Talk, Outdoor Stage Greeting và Talk-to-Talk tiếp tục giúp khán giả có cơ hội đối thoại trực tiếp với nghệ sĩ.

Hoạt hình được trao thêm không gian
Một điểm đáng chú ý khác tại BIFF 2026 là sự hiện diện ngày càng rõ nét của hoạt hình.
Liên hoan dành riêng một chương trình giới thiệu 13 tác phẩm hoạt hình Nhật Bản, kết hợp giữa những bộ phim kinh điển và các sáng tác mới của thế hệ đạo diễn trẻ.
Đặc biệt, chương trình “All-Night Animation” dành trọn một đêm cho hoạt hình. Cách tổ chức này cho thấy BIFF không còn xem hoạt hình đơn thuần là dòng phim dành cho trẻ em, mà nhìn nhận đây là một phương thức kể chuyện có giá trị nghệ thuật và khả năng phản ánh nhiều vấn đề của xã hội đương đại.
Việc một tác phẩm hoạt hình đồng thời xuất hiện trong cuộc thi chính càng củng cố xu hướng này.
Busan trở thành trung tâm giao dịch nội dung
Không chỉ là nơi chiếu phim, BIFF còn ngày càng đóng vai trò như một trung tâm giao dịch và kết nối của ngành công nghiệp điện ảnh châu Á.
Từ ngày 10 đến 13/10, Asian Contents & Film Market (ACFM) lần thứ 21 diễn ra tại BEXCO. Sự kiện quy tụ các nhà sản xuất, nhà đầu tư, đơn vị phát hành, công ty bán bản quyền và các nền tảng nội dung.

Năm nay, ACFM tập trung vào những thay đổi lớn của thị trường, từ đầu tư xuyên biên giới, giao dịch bản quyền đến AI, nội dung mới và mô hình đồng sản xuất.
Nhật Bản được lựa chọn là quốc gia trọng điểm của Producer Hub, với sự tham gia của 10 nhà sản xuất Nhật Bản. Đây là cơ hội để các dự án tìm kiếm đối tác quốc tế và mở rộng khả năng hợp tác sản xuất.
Trong khi đó, Busan Story Market hướng tới một mắt xích ngày càng quan trọng của ngành giải trí: tài sản trí tuệ. Khoảng 25 IP đến từ Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản và Indonesia được giới thiệu, bao gồm các câu chuyện có nguồn gốc từ sách, webtoon, tiểu thuyết mạng, trò chơi và nhiều hình thức sáng tạo khác.
Từ một ý tưởng văn học hay trò chơi, các IP này có thể tiếp tục được phát triển thành phim điện ảnh, series hoặc những sản phẩm nội dung đa nền tảng.
AI trở thành một trong những chủ đề của tương lai
Sự phát triển của AI cũng được đưa vào trung tâm thảo luận của BIFF 2026.
Forum BIFF năm nay diễn ra từ ngày 8 đến 11/10 với chủ đề “Exploring the Possibilities of Contemporary Cinema”. Các phiên thảo luận tập trung vào bốn nhóm vấn đề gồm công nghiệp điện ảnh, AI và sáng tạo, thể chế - chính sách, khu vực và môi trường.
Việc AI trở thành một nội dung riêng trong diễn đàn cho thấy ngành điện ảnh đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi sâu rộng. Công nghệ không chỉ tác động đến kỹ xảo hay hậu kỳ mà còn đặt ra những câu hỏi mới về sáng tạo, bản quyền, việc làm và giá trị của lao động nghệ thuật.
Đối với BIFF, việc đưa những vấn đề này vào chương trình chuyên môn cũng giúp liên hoan vượt ra ngoài vai trò của một nơi trình chiếu phim. Busan đang muốn trở thành nơi các nhà làm phim, nhà sản xuất và giới công nghệ cùng bàn luận về tương lai của ngành công nghiệp nội dung.

Từ Busan đến mùa giải Oscar
Sau hơn 30 năm phát triển, BIFF 2026 đang đứng trước một bước chuyển quan trọng. Việc được công nhận là liên hoan phim “hạng A” không chỉ nâng vị thế của sự kiện mà còn củng cố vai trò của Busan trong mạng lưới điện ảnh quốc tế.
Đặc biệt, khả năng giải thưởng cao nhất tại Busan tạo điều kiện để tác phẩm tiếp tục hành trình hướng tới Oscar khiến liên hoan có thêm sức nặng đối với các nhà làm phim châu Á.
Tuy nhiên, sức hút của BIFF không chỉ nằm ở Oscar. Từ những bộ phim độc lập, các đạo diễn trẻ, những tên tuổi quốc tế cho đến thị trường nội dung, hoạt hình và công nghệ AI, Busan đang hình thành một hệ sinh thái điện ảnh ngày càng toàn diện.
Nếu trước đây BIFF được xem như một cánh cửa để điện ảnh châu Á bước ra thế giới, thì từ năm 2026, cánh cửa ấy dường như đã rộng hơn. Và khi Busan ngày càng kết nối chặt chẽ với các thị trường, nhà sản xuất và giải thưởng quốc tế, những bộ phim được giới thiệu tại thành phố cảng Hàn Quốc có thể sẽ không chỉ dừng lại ở một tuần lễ điện ảnh, mà tiếp tục hành trình tới nhiều sân khấu lớn hơn của thế giới.